Ostatnie lata przynoszą pogłębiające się globalne zmiany klimatyczne, które w coraz większym zakresie zaczynają dotykać naszego kraju. Zwiększające się wahania temperatury, porywiste wiatry, deszcze nawalne występujące na zmianę z okresami suszy powodują niejednokrotnie straty w gospodarce. Dlatego też w obecnych czasach musimy radykalnie zmienić podejście do zarządzania wodą na wielu szczeblach gospodarki wodnej. Niegdyś w praktyce melioracyjnej dominowały systemy odwadniające, dzisiaj koniecznością staje się oszczędzanie i magazynowanie wody oraz ochrona jej przed zanieczyszczeniem.

Do głównych działań należy retencjonowanie wody zarówno w zbiornikach rzecznych i podpiętrzanych jeziorach, jak również prace związane z małą retencją na obszarach wiejskich. Obecnie problemy dotyczą przede wszystkim dostępności wody z zasobów podziemnych i powierzchniowych. Wyzwaniem, jakie stoi przed nami staje się stworzenie optymalnego systemu sprawiedliwej dystrybucji wody, tak aby zaspokoić potrzeby zarówno dużych, średnich oraz małych gospodarstw.

Punktem wyjścia ku racjonalnemu gospodarowaniu wodą i zwróceniu uwagi na powagę sytuacji staje się tworzenie sieci współpracy między partnerami tj. instytucjami, organizacjami i mieszkańcami działającymi na rzecz zarządzania zasobami wody w rolnictwie i na obszarach wiejskich na poziomie lokalnym. Inicjatywę dotyczącą tworzenia sieci -  tzw. Lokalnych Partnerstw ds. Wody (LPW) podjęło Ministerstwo Rolnictwa i Rozwoju Wsi oraz Centrum Doradztwa Rolniczego w Brwinowie, we współpracy z Wojewódzkimi Ośrodkami Doradztwa Rolniczego.

Relacja z tworzenia LPW w 2021 roku na Warmii i Mazurach

W trakcie trwania projektu, w 2021 r. Warmińsko-Mazurski Ośrodek Doradztwa Rolniczego z siedzibą w Olsztynie zaplanował i realizuje szereg działań mających pomóc w racjonalnym gospodarowaniu zasobami wodnymi regionu oraz uświadamianie społeczeństwu, jak ważne jest utrzymanie zasobów wodnych w dobrej kondycji zarówno pod względem ilościowym, ale również i jakościowym.

Działania podejmowane przez WMODR z s. w Olsztynie w ramach projektu LPW:

  • zorganizowano 29 spotkań tematycznych z ekspertami dla rolników i mieszkańców obszarów wiejskich oraz podmiotów działających na szczeblu regionalnym i lokalnym w zakresie racjonalnego gospodarowania wodą (część w formie stacjonarnej oraz ze względu na sytuację epidemiologiczną część w formie telekonferencji), w których uczestniczyło łącznie ponad 500 osób. Spotkania obejmowały następującą tematykę:

- zasady korzystania z wód;
- upowszechnianie dobrych praktyk w zakresie oszczędzania wody, retencji oraz racjonalnego gospodarowania wodą na wszystkich etapach produkcji rolnej;
- eksploatacji urządzeń melioracji wodnych;
- nawadniania w gospodarstwie;
- przydomowych oczyszczalni ścieków;
- dofinansowanie ze środków unijnych lub krajowych inwestycji związanych z gospodarką wodną,
- ochrony zasobów wodnych przed zanieczyszczeniami pochodzenia rolniczego.

  • zrealizowano filmy promujące innowacyjne rozwiązania oraz dobre praktyki gospodarowania wodą w powiatach z udziałem przedstawicieli instytucji oraz rolników, które udostępniono na stronie WMODR z s. w Olsztynie (pl);
  • wykonano badania teledetekcyjnych w gospodarstwach rolnych z wykorzystaniem nowoczesnej technologii dronowej, w celu pozyskania informacji na temat stanu zasobów wodnych regionu;
  • przeprowadzono ankietyzację wśród rolników i pracowników urzędów w powiatach objętych projektem, celem wstępnego rozpoznania obszaru pod kątem posiadanych zasobów i działań związanych z gospodarką wodną;
  • we współpracy z ekspertami z Uniwersytetu Warmińsko-Mazurskiego w Olsztynie, sporządzono raporty końcowe pn. Wieloletnie Plany Działania Lokalnych Partnerstw ds. Wody dla 9 powiatów uczestniczących w projekcie, które mogą okazać się pomocne w procesie ubiegania się o środki na inwestycje z różnych źródeł zewnętrznych, w sposób właściwy i zgodny z oczekiwaniami mieszkańców.

Diagnoza regionu Warmii i Mazur pod względem gospodarki wodnej

W 2021 roku w województwie warmińsko-mazurskim LPW utworzone zostały w 9 powiatach, m.in.: mrągowskim, ełckim, oleckim, giżyckim, działdowskim, nowomiejskim, olsztyńskim, iławskim oraz bartoszyckim. Przeprowadzone podczas trwania projektu spotkania wskazały, iż każdy powiat charakteryzuje się odmienną specyfiką, pod względem zgłaszanych problemów oraz oczekiwań inwestycyjnych. Zgłaszane przez uczestników spotkań problemy dotyczyły m. in.:

  • konieczności zmodernizowania, a także budowy sieci wodno-kanalizacyjnej;
  • przeglądu i oceny stanu istniejących melioracji podstawowych i szczegółowych;
  • modernizacji istniejących sieci melioracji (melioracje odwadniająco-nawadniające);
  • zwiększenia retencji wodnej w krajobrazie;
  • renaturyzacji lokalnych rzek i potoków;
  • rozwiązania problemu dotyczącego oczyszczania rowów i eksploatacji urządzeń melioracyjnych.

Webinarium podsumowujące tworzenie LPW w 2021 roku na Warmii i Mazurach

Podsumowaniem projektu tworzenia Lokalnych Partnerstw ds. Wody w 2021 roku była konferencja zorganizowana przez Warmińsko-Mazurski Ośrodek Doradztwa Rolniczego z siedzibą w Olsztynie 8 grudnia pn. ,,LPW na lokalne problemy wodne – podsumowanie działań w 2021 roku’’.  Przedsięwzięcie zostało zrealizowane w ramach planu operacyjnego Krajowej Sieci Obszarów Wiejskich na lata 2020-2021 w zakresie SIR, współfinansowanej ze środków Unii Europejskiej w ramach Krajowej Sieci Obszarów Wiejskich Programu Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2014–2020.

Konferencja miała na celu przedstawienie możliwie szerokiemu gronu odbiorców założeń projektu tworzenia Lokalnych Partnerstw ds. Wody na terenie Warmii i Mazur, jako nowego rozwiązania mającego wpływ na wdrożenie współpracy w zakresie racjonalnego gospodarowania zasobami wody w regionie. W konferencji udział wzięli przedstawiciele Ministerstwa Rolnictwa i Rozwoju Wsi, jednostek naukowo-badawczych, rolnicy, mieszkańcy obszarów wiejskich, przedsiębiorcy oraz przedstawiciele podmiotów doradczych i innych podmiotów zainteresowanych gospodarką wodną. Spotkanie, powitaniem zgromadzonych gości i prelegentów, otworzyła Pani Małgorzata Micińska-Wąsik – Zastępca Dyrektora Warmińsko-Mazurskiego Ośrodka Doradztwa Rolniczego z siedzibą w Olsztynie.

Program webinarium obejmował szereg tematów związanych m.in. z przedstawieniem założeń związanych z działaniem LPW w przyszłej perspektywie, kwestii przeznaczenia na cele funkcjonowania LPW funduszy z Krajowego Planu Odbudowy oraz sposobu finansowania inwestycji związanych z gospodarką wodną regionu. W programie znalazły się również zagadnienia dotyczące błękitno-zielonej infrastruktury, praktyk wspierających gospodarkę wodną na obszarach wiejskich w tym wykorzystania teledetekcji przy zastosowaniu dronów do wspomagania decyzji w rolnictwie. Ponadto zaprezentowano i omówiono wyniki badań z opracowanych Wieloletnich planów działania LPW.

Założenia projektu LPW w 2022 roku

W 2022 roku planowane jest utworzenie Lokalnych Partnerstw ds. Wody w pozostałych powiatach województwa warmińsko mazurskiego tj. w powiecie gołdapskim, węgorzewskim, kętrzyńskim, lidzbarskim elbląskim, ostródzkim, nidzickim, szczycieńskim oraz piskim. Zakres tematyczny spotkań obejmować będzie poznanie potrzeb związanych z gospodarowaniem wodą, diagnozę sytuacji w zakresie zarządzania zasobami wody pod kątem potrzeb rolnictwa i mieszkańców obszarów wiejskich, analizę problemów oraz potencjalnych możliwości ich rozwiązania, upowszechnianie dobrych praktyk w zakresie gospodarki wodnej i oszczędnego gospodarowania nią w rolnictwie oraz na obszarach wiejskich.

Zachęcam do odwiedzenia strony Warmińsko-Mazurskiego Ośrodka Doradztwa Rolniczego z siedzibą w Olsztynie wmodr.pl, na której sukcesywnie zamieszczane są materiały dotyczące organizowanych spotkań w ramach LPW oraz spoty i filmy promujące dobre praktyki gospodarowania wodą w na Warmii i Mazurach.

Link do materiałów i filmów na stronie wmodr.pl

Centrum Doradztwa Rolniczego w Brwinowie

Adres

ul. Pszczelińska 99
05-840 Brwinów

Telefon/fax

+48 22 729 66 34 do 38
+48 22 729 72 91

Adres e-mail

sekretariat@cdr.gov.pl
© Woda w Rolnictwie i na Obszarach Wiejskich 2022
Wykonanie: Solmedia.pl